Atlantik bez uragana do 15. septembra 2026: najduži niz od 1966

Sezona uragana u Atlantiku 2026. godine do sada je izuzetno mirna. Od početka, 1. juna, do 15. septembra u atlantskom basenu nije se formirao nijedan uragan, pokazuju podaci NOAA, američke Nacionalne uprave za okeane i atmosferu. To je najduži period bez uragana u ovom delu sveta najmanje od 1966. godine, koju ta agencija smatra početkom modernog praćenja oluja jer je tada počeo nadzor iz satelita.

Sezone obično dostižu vrhunac u septembru i oktobru, pa oluje koje se razviju kasnije nisu nikakva retkost. Retko je, međutim, stići do 15. septembra bez ijednog uragana.

Šta pokazuju prosečni rokovi

Prema podacima Nacionalnog centra za uragane, američke službe koja prati tropske sisteme, prva oluja koja dobije ime po pravilu nastaje blizu početka sezone, u junu, a prvi uragan početkom ili sredinom avgusta. Ti prosečni rokovi zasnivaju se na klimatskim podacima prikupljenim između 1991. i 2020. godine.

Tropska oluja dobija ime kada vetrovi dosegnu 39 milja na sat, odnosno oko 63 kilometra na sat. Kada vetrovi porastu na 74 milje na sat, približno 119 kilometara na sat, oluja se klasifikuje kao uragan.

Prvi uragan u septembru nije bez presedana. Uragan Danijel 2022. godine bio je prvi te sezone, a formirao se 2. septembra. Godine 2013. prvi je bio Humberto, 11. septembra, istog datuma kada je 2002. godine Gustav postao prvi uragan te sezone. Time je 11. septembar do sada ostao najkasniji zabeleženi datum nastanka prvog uragana u jednoj sezoni, najmanje od 1966. godine.

Prognoza je predvidela mirniju sezonu

Meteorolozi su i pre početka sezone očekivali aktivnost ispod proseka. Centar za predviđanje klime, jedinica NOAA koja izrađuje sezonske prognoze, u godišnjem pregledu naveo je da se očekuje između sedam i 13 imenovanih oluja, od toga dve do šest uragana i nijedan do dva jaka uragana, odnosno oluje treće kategorije i više.

Do sada je nastalo pet tropskih oluja: Artur, Berta, Kristobal, Doli i Eduard.

Uloga El Ninja

Glavni razlog za takvu prognozu bio je početak posebno jakog El Ninja, faze klimatskog ciklusa poznatog kao Južna oscilacija El Ninjo, ili ENSO. Kod te pojave temperature površine mora u delu Pacifika oko ekvatora iznad su prosečnih, uz slabije vertikalno smicanje vetra, odnosno manje promene brzine i pravca vetra u višim slojevima atmosfere.

Topliji okean u istočnom Pacifiku podstiče razvoj tropskih ciklona, a slabije smicanje vetra smanjuje verovatnoću da se oluja raspadne. U Atlantiku je efekat obrnut: voda je relativno hladnija, a vertikalno smicanje vetra izraženije, pa se tropski sistemi teže razvijaju.

El Ninjo je i ranije povezivan sa mirnijim sezonama u Atlantiku, a po pravilu važi da su njegovi vremenski efekti izraženiji što je jači. Centar za predviđanje klime naveo je u prognozi da će se El Ninjo dodatno pojačavati tokom cele sezone 2026, uključujući i period kada je aktivnost u atlantskom basenu obično najveća. Istaknuto je i da su sve druge slično jake epizode El Ninja od 1950. godine pratile sezone uragana u Atlantiku blizu proseka ili ispod njega.