Tramp potpisao nove izvršne uredbe kojima ponovo pokušava da ograniči pravo na državljanstvo po rođenju
· Miami Glasnik
Predsednik Sjedinjenih Američkih Država Donald Tramp potpisao je nove izvršne uredbe kojima ponovo pokušava da ograniči pravo na američko državljanstvo po rođenju, uprkos tome što je Vrhovni sud SAD ranije odbacio njegov prethodni pokušaj kao neustavan.
Za razliku od ranije uredbe, koja je obuhvatala širok krug osoba koje se u SAD nalaze ilegalno ili privremeno, nove mere imaju uži obim. Administracija navodi da se one odnose na istorijski definisane izuzetke od prava na državljanstvo po rođenju i da nisu u suprotnosti sa odlukom Vrhovnog suda.
Jedna od ključnih mera usmerena je na praksu poznatu kao „turizam radi porođaja“, odnosno dolazak trudnica iz inostranstva u SAD kako bi se dete rodilo na američkoj teritoriji. Predstavnici Bele kuće saopštili su da je cilj uredbe da se takva praksa zaustavi.
Prema proceni Centra za studije imigracije iz 2020. godine, između 20.000 i 25.000 žena godišnje dolazilo je u Sjedinjene Države radi porođaja u periodu između 2016. i 2017. godine. Istovremeno, u SAD je tokom 2025. godine registrovano oko 3,6 miliona rođenja.
Nove izvršne uredbe odnose se i na određene kategorije dece rođene u SAD, uključujući decu stranih državnih službenika, kao i decu osoba koje imaju poseban pravni status definisan američkim zakonima. Takođe, uredbe predviđaju mogućnost primene i na teritorije SAD ukoliko Kongres u budućnosti usvoji odgovarajuće zakonske izmene.
Očekuje se da će nove mere biti predmet sudskih osporavanja. Pravni stručnjaci navode da za sada nije jasno kakav će biti njihov pravni efekat nakon prethodne odluke Vrhovnog suda, dok organizacije koje se bave pravima imigranata smatraju da će uredbe ponovo biti osporene pred sudovima.
Vrhovni sud SAD je krajem juna ocenio da prethodna izvršna uredba nije u skladu sa Ustavom. U obrazloženju odluke navedeno je da 14. amandman garantuje državljanstvo svim osobama rođenim na teritoriji Sjedinjenih Država, osim u usko definisanim izuzecima, poput dece stranih diplomata ili pripadnika neprijateljskih okupacionih snaga.
Administracija predsednika Trampa smatra da nove uredbe drugačije tumače postojeće ustavne izuzetke i da zbog toga predstavljaju odvojenu pravnu osnovu. Konačnu ocenu njihove ustavnosti, međutim, najverovatnije će dati sudovi.